Mądrość rdzennych ludów oraz Inkowie odurzający dzieci przed śmiercią

Gdy inwazyjne chwasty zaczęły zarastać nowozelandzkie jezioro Rotomā i ograniczać populację raków, miejscowe plemię Te Arawa skorzystało z pradawnego rozwiązania. Te Arawa używają tkanych mat lnianych, znanych jako uwhi, do chodzenia w płytkiej wodzie i zbierania pożywienia. Obecnie nurkują głębiej i łączą ze sobą kolejne uwhi pod wodą, co pomaga zatrzymać wzrost chwastów i stworzyć nowe szlaki migracji dla raków. To przykład połączenia mātauranga Māori – tradycyjnej wiedzy Maorysów – i współczesnej nauki oraz rosnącego znaczenia w zachodnich społeczeństwach systemów wiedzy o rdzennych ludach.

Eksperci odkryli, że przechowywana od ponad 100 lat w zbiorach National Museums Scotland (NMS) starożytna, grecka, marmurowa płyta z inskrypcją jest rzadko spotykaną listą nazwisk przypominającą kronikę szkolną. Wymienia ona grupę 31 przyjaciół w wieku 18 lat, którzy razem przeszli roczne szkolenie wojskowe i obywatelskie podczas panowania rzymskiego cesarza Klaudiusza (lata 41–54 n.e.). Kronika ma upamiętniać bliskie relacje, jakie ze sobą nawiązali.

Naukowcy z Polski, Peru i USA przeprowadzili analizę toksykologiczną ciał dwojga dzieci – w wieku sześciu lub siedmiu lat – które zostały odurzone ponad 500 lat temu podczas rytuału capacocha na górze Ampato, w Peru. W ostatnich tygodniach życia ofiary żuły liście koki i były odurzane ayahuascą, napojem wytwarzanym głównie z Banisteriopsis caapi – pnącza z rodziny malpigiowatych. Inkowie mogli świadomie wykorzystywać antydepresyjne właściwości rośliny „w celu zmniejszenia lęku i stanów depresyjnych ofiar” przed śmiercią.

Cykl życia metali oraz hossa na rynku litu i uranu
Badanie analizujące ekonomiczne cykle życia 61 komercyjnie używanych metali wykazało, że żywotność ponad połowy z nich jest krótsza niż 10 lat, a większość metali wyrzuca się lub traci w dużych ilościach, zamiast poddać je procesowi recyklingu i ponownego wykorzystania. Np. kobalt (kluczowy dla silników lotniczych i akumulatorów litowo-jonowych) i gal (ważny składnik półprzewodników w telefonach […]
Czytaj całość
Migranci i ochrona granic w UE, USA, Japonii i Nowej Zelandii
Ministrowie spraw wewnętrznych Unii Europejskiej rozmawiali o sposobach wzmocnienia jej zewnętrznych granic – w tym budowy murów i ogrodzeń – oraz zastanawiali się nad reformą systemu azylowego UE. Zdaniem Francji, która 1 stycznia br. objęła prezydencję w Unii, wszystkie państwa członkowskie powinny wspierać kraje, do których migranci przybywają po raz pierwszy. Tymczasem w Irlandii, zgodnie […]
Czytaj całość
Ptaki, słonie i ludzie – próby adaptacji do zmian klimatu
Badacze w Amazon Biodiversity Center niedaleko Manaus przeanalizowali 77 gatunków ptaków w ciągu ostatnich 40 lat i stwierdzili, że prawie każdy znaleziony przez nich niemigrujący gatunek jest coraz mniejszy, a jedna trzecia badanych ptaków ma większe skrzydła. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem tych zmian jest globalne ocieplenie – mniejsze ciała lepiej znoszą wyższe temperatury, a większe skrzydła […]
Czytaj całość