„Egzystencjalny” i wielki słownik łaciny

Egzystencjalny – to słowo roku 2019 według Dictionary.com, które sygnalizuje obawy ludzkości o skutki zmian klimatu, przemoc z użyciem broni, masowe strzelaniny i zagrożenie dla demokracji na świecie. „Oddaje poczucie walki o przetrwanie – dosłownie i w przenośni – naszej planety, naszych bliskich, naszego sposobu życia – napisali autorzy plebiscytu, którzy brali również pod uwagę takie słowa jak wir polarny, terroryzm stochastyczny i oczyszczenie.

Pokolenia naukowców z Bawarskiej Akademii Nauk od ostatniej dekady XIX w. pracują nad słownikiem języka łacińskiego. Obecnie Thesaurus Linguae Latinae (T.L.L.) kończy się na hasłach na literze „R” (brakuje haseł na litery „N” i „Q”) i ma być gotowy w 2050 r. Składa się z 18 wielkich tomów. Słowa ułożone są chronologicznie i podane w kontekście: pochodzą z wierszy, prozy, przepisów, tekstów medycznych, rachunków, nieobyczajnych żartów, graffiti, napisów i wszystkiego, co przetrwało ostatnie 2 tys. lat. To zbiorowa praca prawie 400 uczonych. Eduard Wölfflin, pomysłodawca słownika, uważał, że T.L.L. ma podawać „biografie” słów, a nie ich definicje.

Łacina przez ponad tysiąc lat była podstawowym językiem literackim w Europie, jest więc „kluczem do znacznej części ludzkiej historii” mówi Michael Hillen, dyrektor projektu a umiejętność rozumienia każdego słowa jest ważna nie tylko podczas czytania klasycznej literatury, ale także dla zrozumienia języka i historii. W Stanach Zjednoczonych nauka łaciny przestała być popularna w latach 70. XX. Według Amerykańskiej Rady ds. Nauczania Języków Obcych (ACTFL) obecnie łacińskiego uczy się ok. 210 tys. uczniów szkół publicznych (to nieco mniej niż uczy się języka chińskiego).

Choroba afektywna dwubiegunowa oraz depresja a nowotwory
Badacze z m.in. Uniwersytetu w Heidelbergu dokonali analizy 28 badań z całego świata, obejmujących ponad 22 mln pacjentów nowotworowych. Wg wyników ​​wskaźnik samobójstw w przypadku osób chorych na raka był o 85% wyższy niż w populacji ogólnej. Najwyższy wskaźnik samobójstw stwierdzono wśród pacjentów z nowotworem o najgorszych rokowaniach. W innym badaniu wzięto pod uwagę ok. […]
Czytaj całość
Bezpieczeństwo kanadyjskiej Arktyki oraz Mali, UE i Grupa Wagnera
Część Arktyki należąca do Ameryki Północnej – obszar większy od Europy – przyciąga uwagę władz państwowych i ekspertów ds. bezpieczeństwa. Zdaniem gen. Wayne’a Eyre’a, szefa kanadyjskiego Sztabu Obrony, w związku z agresją Rosji na Ukrainę to „kluczowy obszar zainteresowania” i „nie można wykluczyć próby podważenia tam kanadyjskiej suwerenności [przez Rosję – przyp. red.]”. W marcu […]
Czytaj całość
Drony Switchblade, Bayraktary TB2 i MQ-9 Reaper
Władze państw europejskich zwróciły się do amerykańskiego rządu i producentów broni z listą zakupów, w tym dronów, pocisków rakietowych i systemów obrony przeciwrakietowej. Niemcy podpiszą umowę na 35 myśliwców Lockheed Martin F-35 Lightning II oraz są zainteresowane systemem obrony antybalistycznej. Polska planuje kupić drony MQ-9 Reaper – pierwsze egzemplarze mają być zamówione w trybie przyspieszonym […]
Czytaj całość