Brief #144 - okładka

Ekologiczne rolnictwo i troska o środowisko

Między październikiem 2019 a 2020 r. wartość eksportu awokado z Kenii wyniosła 127 mln dol. w porównaniu z 91 mln dol. w 2019 r. Popyt na ten owoc skutkuje powstawaniem kolejnych plantacji, a proponowana lokalizacja jednej z nich może zablokować drogę do naturalnych siedlisk, pastwisk i wodopojów słoniom oraz innym dzikim zwierzętom zamieszkującym kenijski Park Narodowy Amboseli. W 2020 r. konsumpcja awokado w Europie (prognozowany wzrost o 12%) i USA (prognozowany wzrost o 7%) osiągnęła rekordowy poziom, co wynika z dążenia konsumentów do zdrowego odżywiania się. Awokado zdobywa również popularność w Chinach.

Dzięki projektowi BioPaSOS drobni rolnicy w stanie Chiapas w Meksyku uczą się wydajniejszych sposobów uprawy roli i hodowli bydła mlecznego, tak by zarazem chronić okoliczne lasy. Projekt opiera się na technikach rolno-leśno-pasterskich, dzięki którym bydło, rośliny uprawne i lasy mogą się rozwijać obok siebie. Rolnicy np. grodzą tereny dla zwierząt i zalesiają wyjałowioną glebę. Mieszkańcy nauczyli się też produkować sery, co przyczyniło się do poprawy ich sytuacji finansowej.

Dotacja w wysokości 1,6 mld funtów, jaką brytyjscy rolnicy otrzymują corocznie za posiadanie lub dzierżawę ziemi, do 2028 r. będzie wycofana. Zaoszczędzone w ten sposób środki zostaną wypłacone rolnikom na przywrócenie dzikich siedlisk, zasadzenie drzew, poprawę stanu gleby i ograniczenie stosowania pestycydów. Rolnicy dostaną również dotację na poprawę produktywności i dobrostanu zwierząt, dzięki czemu będą mogli wytwarzać zdrową i rentowną żywność w sposób zrównoważony i bez konieczności stosowania dopłat.

Przekleństwa i nazistowski alfabet fonetyczny

W badaniu magazynu branży outdoorowej „Snews” 91% czytelników stwierdziło, że spotkało się z nazwą trasy wspinaczkowej, która obrażała ich uczucia, ponieważ była np. rasistowska lub mizoginiczna. Dlatego amatorzy i amatorki wspinaczki BIPOC [czarnych, rdzennych i różnych kolorów] pracują na rzecz wprowadzenia zmian, zwłaszcza tych dotyczących nazewnictwa tras wspinaczkowych i przeznaczonych do uprawiania kolarstwa górskiego. Zmieniono już nazwę Slavery Wall w Ten Sleep Canyon w Wyoming w Stanach Zjednoczonych na Downpour Wall.

Po objęciu władzy w Niemczech naziści usunęli z alfabetu fonetycznego 14 terminów zaczerpniętych z języka hebrajskiego, w tym imiona: „A jak Albert”, „D jak Dawid”, „J jak Jakub”, „N jak Natan”, „S jak Samuel” i „Z jak Zachariasz”, i zastąpili je wyrazami takimi jak np. „Dora” „Nordpol” i „Zeppelin”. Teraz Niemcy mają zamiar usunąć z alfabetu słowa dodane przez nazistów – eksperci z Niemieckiego Instytutu Normalizacyjnego (DIN) pracują już nad nowymi zasadami, które zostaną podane do wiadomości publicznej i przyjęte w ciągu najbliższych dwóch lat.

Office of Communications – brytyjski organ państwowy kontrolujący i nadzorujący rynek mediów i telekomunikacji – oficjalnie sklasyfikował pod względem wulgarności każde angielskie przekleństwo, obraźliwe słowo i obelgę. 200 osób zapytano o opinię na temat 150 wyrazów: przekleństw, słów związanych z rasą i pochodzeniem etnicznym, płcią i seksualnością, częściami ciała i ze stanem zdrowia, zniewag religijnych i odniesień do seksualności, a także określonych gestów dłoni. Wszystkie wyrazy podzielono na obraźliwe w sposób łagodny, średni, silny i najsilniejszy.

Wieczna młodość i „magiczny” mikroskop

Naukowcy z Harvard Medical School opracowali sposób na cofnięcie zegara biologicznego u myszy. Koncentrowali się przy tym na zmianach epigenetycznych zachodzących w komórkach, które powstają, w miarę jak organizm się starzeje. Według badaczy degeneracyjny proces naturalnego starzenia, który prowadzi do dysfunkcji tkanek, a ostatecznie do śmierci, jest spowodowany nagromadzeniem „szumu epigenetycznego”, który zakłóca zdolność komórki do regeneracji. Opracowana technika skutecznie przeprogramowuje komórki, aby wróciły one do swojego wcześniejszego, młodszego stanu, ponieważ tkanki ssaków zachowują zapis informacji epigenetycznych z czasów młodości.

Naukowcy z Uniwersytetu Wisconsin w Madison zidentyfikowali gen, który odgrywa kluczową rolę w biologicznym procesie starzenia. Badanie opiera się na metodzie przeprogramowania komórkowego – odwróceniu procesu starzenia się komórek dzięki odmłodzeniu mezenchymalnych komórek macierzystych (MSC). Odkrycie może pomóc w opracowaniu nowych terapii farmakologicznych leczenia osteoporozy, zwyrodnienia chrząstki, choroby Parkinsona i chorób układu krążenia.

Zespół badawczy z Centrum Spektroskopii Molekularnej i Dynamiki w Seulu zbudował mikroskop, który pozwolił na sporządzenie mapy sieci neuronowych w mózgu myszy bez potrzeby ingerencji chirurgicznej. Mikroskop odbiciowy – który widzi mózg ssaka przez jego czaszkę – wykorzystuje do korygowania błędów w obrazie zarówno własny komputer, jak i algorytm optyki adaptatywnej. Według naukowców liczba aberracji, które to urządzenie może skorygować, jest 10 razy większa niż w przypadku standardowych systemów.

Metale ziem rzadkich i ekologiczny wodór

Naukowcy z Lancaster University opracowali materiał, który potrafi latem gromadzić energię słoneczną, aby zimą ją oddawać. Wynalazek może być montowany na dachach i elewacjach domów; pokryte nim szyby samochodowe będą szybciej odmarzać w zimne poranki. Zespół badaczy przechowywał energię słoneczną w wytworzonym przez siebie materiale w temperaturze pokojowej przez cztery miesiące, ale szacuje się, że może on utrzymywać ciepło nawet do czterech i pół roku. Wynalazek powstał na podstawie powszechnie stosowanej substancji do odsalania i filtrowania wody.

Ok. 300 domów w regionie Fife w Szkocji zostanie wyposażonych w bojlery, grzejniki i kuchenki zasilane ekologicznym wodorem o zerowej emisji dwutlenku węgla. A wszystko to w ramach trwającego cztery lata testu mającego sprawdzić, czy paliwo wytwarzane przy użyciu energii odnawialnej i wody będzie przydatne w osiągnięciu celów klimatycznych wyznaczonych przez brytyjskie władze. Ekologiczny wodór jest kluczową częścią rządowego planu zastąpienia paliw kopalnych – może być używany w taki sam sposób jak gaz ziemny, ale nie przyczynia się do emisji dwutlenku węgla.

Pozyskiwanie metali ziem rzadkich i surowców jest kluczowe dla sektora energii odnawialnej i powoduje zmiany w przemyśle górniczym. Nikiel, kobalt, miedź, lit i złoto są potrzebne do budowy turbin wiatrowych, sieci elektroenergetycznych i samochodów elektrycznych. Firmy zajmujące się wydobywaniem tych surowców wprowadzają innowacje, aby osiągnąć taką neutralność klimatyczną, jak sektor zielonej energii, dla którego pracują.

Terroryzm i najbardziej niebezpieczne państwa świata

Libia, Syria, Afganistan, Jemen, Mali, Somalia, Sudan Południowy i Republika Środkowoafrykańska wraz z częścią Nigerii, Demokratycznej Republiki Konga (DRK), Egiptu, Pakistanu, Iraku i Ukrainy będą należeć do najbardziej niebezpiecznych państw w 2021 r. Zestawienie opracowali specjaliści ds. medycyny i bezpieczeństwa, reprezentujący firmę International SOS. Podzielili oni państwa na pięć kategorii ryzyka na podstawie zagrożenia przemocą polityczną (m.in. terroryzm, rebelie, wojna), niepokojami społecznymi (m.in. przemoc na tle wyznaniowym, społecznym i etnicznym) oraz przestępczością. Stan infrastruktury transportowej i przemysłowej, służb bezpieczeństwa i ratownictwa oraz ryzyko klęsk żywiołowych również zostały wzięte pod uwagę. Najniższy poziom ryzyka przyznano siedmiu państwom: Islandii, Danii (z Grenlandią), Norwegii, Finlandii, Szwajcarii, Słowenii i Luksemburgowi.

Według indeksu globalnego terroryzmu (GTI) opublikowanego pod koniec listopada br. środek ciężkości działań IS przesunął się z Bliskiego Wschodu do Afryki i w pewnym stopniu do Azji Południowej, a całkowita liczba zgonów spowodowanych przez Państwo Islamskie w Afryce Subsaharyjskiej wzrosła o 67% w stosunku do ubiegłego roku. „Siedem z 10 krajów o największym nasileniu terroryzmu znajdowało się w Afryce Subsaharyjskiej: Burkina Faso, Mozambik, DRK, Mali, Niger, Kamerun i Etiopia” – informują autorzy raportu. W Afryce Zachodniej szczególnie narażona na ataki jest Nigeria – działa tam organizacja ekstremistyczna o nazwie Boko Haram. Ponadto eksperci przewidują, że w Afryce przez najbliższe lata bezpośrednio będą ze sobą rywalizować IS i Al-Kaida.

Ludność rdzenna w Australii, Kanadzie i Brazylii

Według raportu The Productivity Commission w ciągu ostatnich czterech lat wzrosła liczba rdzennych Australijczyków, którzy popełniają samobójstwa, dokonują samookaleczeń i trafiają do więzienia. Wskaźnik pozbawienia wolności rdzennych osób dorosłych zwiększył się w latach 2000–-2019 o 72%. Komisja stwierdziła również, że w następujących obszarach sytuacja rdzennych mieszkańców Australii uległa poprawie: w kwestii wczesnego rozwoju dziecka, partycypacji ekonomicznej oraz w niektórych aspektach zdrowia i edukacji.

Kanada wprowadziła ustawę o zastosowaniu Deklaracji praw ludów tubylczych (UNDRIP) uchwaloną przez Radę Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych w 2006 r. Deklaracja obejmuje m.in. prawa i wolność rdzennych mieszkańców do samostanowienia, języków i tożsamości oraz prawo do życia bez dyskryminacji. Przywódcy rdzennych ludów Kanady uważają inicjatywę kanadyjskich władz za „ważny krok” w ochronie praw rdzennych mieszkańców. Według ostatniego spisu powszechnego z 2016 r. ponad 1,6 mln ludzi identyfikuje się jako przedstawiciele Pierwszych Narodów, Metysów oraz Inuitów (łącznie 4,9% populacji Kanady).

Eksplozje z kamieniołomu znajdującego się w pobliżu rezerwatu rdzennych mieszkańców Dourados w Brazylii zagrażają zdrowiu oraz tradycyjnemu sposobowi życia społeczności Guarani-Kaiowá. Kamieniołom wchodzi w skład kopalni Santa Maria, gdzie ładunkami wybuchowymi rozbija się wydobyte skały. Miejscowa ludność skarży się na utratę słuchu, problemy zdrowotne i zanieczyszczenie środowiska. Zniszczeniu uległ również budynek, w którym odprawia się modły, dba o edukację i tradycyjną kulturę ludu Guarani-Kaiowá.

Sytuacja w Mołdawii, Somalii i Papui Zachodniej

Prezydentka elektka Republiki Mołdawii Maia Sandu zaapelowała o wycofanie liczących ok. 1500 żołnierzy wojsk pokojowych – Grupy Operacyjnej Wojsk Rosyjskich w Naddniestrzu (OGRF) – z oficjalnie nieuznawanej Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej. Sandu podkreśliła, że ​​siły rosyjskie nigdy nie miały pozwolenia na przebywanie w separatystycznym regionie Naddniestrza. W odpowiedzi rzecznik prasowy prezydenta Federacji Rosyjskiej Dmitrij Pieskow zaznaczył, że Rosja pełni tam bardzo ważną funkcję, a każda zmiana może doprowadzić do poważnej destabilizacji w regionie.

Na początku 2021 r. prawie wszyscy z blisko 700 żołnierzy armii amerykańskiej opuszczą Somalię, gdzie pomagali somalijskim wojskom w walce i przygotowywali je do starć z Asz-Szabab, lokalną filią Al-Kaidy. Oddziały amerykańskie zostaną przeniesione do baz w Kenii i Dżibuti, skąd będą wyruszać na operacje na terytorium Somalii. Według ekspertów wycofanie sił amerykańskich wpłynie negatywnie na wysiłki antyterrorystyczne w regionie i zaszkodzi interesom Stanów Zjednoczonych w Afryce Wschodniej.

Przywódcy separatystów Papui Zachodniej wchodzący w skład Zjednoczonego Ruchu Wyzwolenia Papui Zachodniej (ULMWP) – koalicji ugrupowań niepodległościowych – ogłosili powstanie tymczasowego rządu na wygnaniu tej spornej prowincji indonezyjskiej. Grupa przedstawiła konstytucję i mianowała swojego tymczasowego lidera – przebywającego w Wielkiej Brytanii aktywistę Benny’ego Wendę. To kolejny etap coraz bardziej brutalnego konfliktu między separatystami a władzami Indonezji, które nie planują zrzec się kontroli nad Papuą Zachodnią.

Chińsko-koreańska wojna kulturowa o kimchi

Między Koreą Południową a Chinami wybuchł konflikt kulturowy o kimchi – tradycyjnie przygotowywane kiszone warzywa z licznymi przyprawami i dodatkami. Istnieje wiele rodzajów kimchi, które w Chinach często podaje się pod nazwą pao cai, ale kraj ten ma też swój własny wariant tego dania, również nazywany pao cai. W listopadzie br. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała nowe zasady dotyczące przyrządzania, transportu i przechowywania chińskiego pao cai.

Chociaż ISO podkreśliła, że opublikowany dokument nie dotyczy kimchi, niektóre chińskie media twierdziły inaczej, co wywołało reakcję koreańskich władz oraz internautów na platformach społecznościowych. Ministerstwo Rolnictwa Korei Południowej wydało oświadczenie, w którym poinformowało, że ​​międzynarodowe standardy dla kimchi zostały uzgodnione przez Organizację Narodów Zjednoczonych w 2001 r.

Nowy chińskokoreański spór kulturowy dotyka kilku wstydliwych dla Korei Południowej słabości: prawie 40% konsumowanego tam kimchi importuje się z Chin, a tradycja przygotowania tej potrawy zanika, ponieważ popularność wśród Koreańczyków zdobywa kuchnia międzynarodowa. Tymczasem koreański eksport kimchi do Chin praktycznie nie istnieje ze względu na surowe chińskie przepisy dotyczące produktów marynowanych.