Języki zagrożone wyginięciem

Lingwiści przewidują, że prawie połowa z 7 tys. języków używanych obecnie na świecie jest zagrożona wyginięciem do końca XXI w. Wolontariusze opracowują kursy mniej popularnych lub wymierających języków, np. jidysz, gaelickiego szkockiego, nawaho i hawajskiego, dla Duolingo, bezpłatnej aplikacji do nauki języków. W przypadku języka mniejszości nauka często polega nie tylko na opanowaniu słownictwa i gramatyki, ale także na poznaniu kultury, historii i sposobu życia tej mniejszości. Dla wielu społeczności, które mówią swoim językiem w ramach dominującej kultury, edukacja językowa jest związana z oporem politycznym i postrzegana jako istotna część rewitalizacji kulturowej. Są również języki, które zyskują popularność – irlandzkim posługuje się ok. 1,8 mln ludzi na świecie, a w Duolingo uczy się go obecnie 920 tys. osób.

Mieszkańcy archipelagu Marianów starają się dbać o swój rodzimy język czamorro w obawie przed jego zaniknięciem. W ramach specjalnego programu pilotażowego dzieci w szkole P.C. Lujan na wyspie Guam uczą się mowy przodków. Na tej samej wyspie wojsko amerykańskie paliło słowniki języka czamorro i zakazało jego używania w 1917 r. W szkołach zakaz ten zniesiono w połowie lat 70. Podczas spisu powszechnego w 2010 r. oszacowano, że na Guam żyje ok. 25 827 osób posługujących się czamorro, z których 2394 miały wtedy mniej niż 18 lat. W pozostałej części archipelagu 14 176 osób używało tego języka. Eksperci ostrzegają, że bez pomocy instytucjonalnej czamorro nie będzie językiem ojczystym za 30 lat. Mariany podzielone są na dwa obszary administracyjne: Guam – terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych oraz Mariany Północne – autonomiczne terytorium stowarzyszone Stanów Zjednoczonych.

Odpoczynek mózgu i prowadzenie small talku oraz interakcji
Wyniki najnowszych badań naukowców z National Institute of Neurological Disorders and Stroke wskazują, że mózg korzysta z odpoczynku podczas ćwiczeń, aby przeglądać nowo nabyte umiejętności. To mechanizm, który ułatwia proces uczenia. Dlatego przeplatanie odpoczynku i ćwiczeń jest korzystne dla zdobywania nowych umiejętności. Podczas eksperymentów badacze zastosowali magnetoencefalografię (MEG) – technikę obrazowania elektrycznej czynności mózgu za […]
Czytaj całość
Nowe leki i terapie leczenia raka i choroby Alzheimera
Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu opracowali lek na raka działający na zasadzie „konia trojańskiego”. Zabija on komórki rakowe i lekooporne bakterie bez uszkodzenia zdrowej tkanki w ich pobliżu. Badacze połączyli eliminującą raka cząsteczkę SeNBD z chemicznym związkiem spożywczym, aby skłonić komórki nowotworowe do jej spożycia. By potwierdzić, że technika ta jest bezpieczna, potrzebne są jednak […]
Czytaj całość
Skutki ingerencji człowieka w środowisko naturalne zwierząt
Ingerencja człowieka w środowisko naturalne zwiększa kanibalizm wśród niedźwiedzi polarnych z powodu niedoborów żywności i topnienia lodu morskiego – uważają rosyjscy naukowcy. Zimą 2019/2020 obszar od Zatoki Obskiej do Morza Barentsa, na którym tradycyjnie polowały niedźwiedzie polarne, stał się ruchliwą trasą statków przewożących ciekły gaz ziemny (LNG). Rosja inwestuje w wydobycie ropy i gazu w […]
Czytaj całość