Magnetar, najstarszy kwazar i śmierć galaktyki

Gdy w galaktyce przestają powstawać nowe gwiazdy, zaczyna ona umierać. Astronomowie obserwują taki właśnie proces w galaktyce, w której gwiazdy jeszcze się formują, ale kończy się już potrzebna do tego materia międzygwiazdowa (gaz z domieszką pyłu). Monitorowana galaktyka ID2299 powstała w wyniku zderzenia dwóch innych galaktyk, co zresztą jest przyczyną jej powolnego umierania. Do tej pory twierdzono, że za „śmierć” galaktyk odpowiadają czarne dziury i powstające podczas formowania gwiazd wiatry, które wyrzucają w kosmos materię potrzebną do ich budowania.

Naukowcy z m.in. Steward Observatory na Uniwersytecie Arizony odkryli kwazar położony nieco ponad 13 mld lat świetlnych od Ziemi, co czyni go najbardziej odległym, a więc również najstarszym znanym tego typu obiektem. Powstał on zaledwie 670 mln lat po Wielkim Wybuchu i znajduje się w nim supermasywna czarna dziura o masie 1,6 mld Słońc. Znaleziony obiekt może pomóc badaczom lepiej zrozumieć, jak powstają czarne dziury.

Astronomowie wskazali źródło ogromnego rozbłysku gamma GRB 200415A, który wyłonił się z magnetara – potężnej i rzadko spotykanej w przestrzeni kosmicznej gwiazdy neutronowej. W Drodze Mlecznej jest tylko 30 magnetarów, które charakteryzują się bardzo silnym polem magnetycznym. Był to pierwszy tak gigantyczny rozbłysk gamma od czasu wystrzelenia Kosmicznego Teleskopu Promieniowania Gamma Fermi w 2008 r., dzięki czemu w ciągu 140 milisekund trwania tego zjawiska naukowcy zebrali ogromne ilości danych. Ich analiza może pomóc w zrozumieniu rozbłysków gamma, najpotężniejszych eksplozji we wszechświecie.

Tajemnicze Fast Radio Burst, eksplozje supernowych i czerwone karły
W 2019 r. naukowcy pracujący przy detektorze fal grawitacyjnych LIGO zarejestrowali fale pochodzące ze zdarzenia, które nazwali GW190425. Odkryli, że w wyniku eksplozji supernowej, która straciła zewnętrzne warstwy wodoru, mogą powstawać masywne gwiazdy neutronowe, a także niewielkie czarne dziury. Z kolei astronomowie zaangażowani w projekt LOFAR – wieloantenowy radioteleskop wykorzystujący zjawisko interferencji fal radiowych – […]
Czytaj całość
Tajemnice Betelgezy i galaktyki NGC 1052-DF2
Radioteleskop CHIME (Canadian Hydrogen Intensity Mapping Experiment) w pierwszym roku swojej działalności wykrył 535 szybkich błysków radiowych, co czterokrotnie zwiększa liczbę zarejestrowanych zjawisk tego typu. Są one krótkie, wysokoenergetyczne i jednorazowe, czasem też powtarzają się okresowo i trwają średnio co najmniej 10 razy dłużej. Naukowcy obliczyli, że emisja rozbłysku radiowego u źródła trwa zwykle milisekundy. […]
Czytaj całość
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba i nowy rodzaj satelitów
31 października br. na orbitę ma zostać wystrzelony Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, aby podobnie jak Teleskop Hubble’a robić zdjęcia kosmosu. Ten największy do tej pory teleskop kosmiczny to wspólny projekt Europejskiej, Kanadyjskiej i Amerykańskiej Agencji Kosmicznej (ESA, CSA i NASA), który ma zrewolucjonizować nasze zrozumienie wszechświata. Pozwoli on na badanie galaktyk położonych 13 mld lat […]
Czytaj całość