Brief #94 - okładka

„Egzystencjalny” i wielki słownik łaciny

Egzystencjalny – to słowo roku 2019 według Dictionary.com, które sygnalizuje obawy ludzkości o skutki zmian klimatu, przemoc z użyciem broni, masowe strzelaniny i zagrożenie dla demokracji na świecie. „Oddaje poczucie walki o przetrwanie – dosłownie i w przenośni – naszej planety, naszych bliskich, naszego sposobu życia – napisali autorzy plebiscytu, którzy brali również pod uwagę takie słowa jak wir polarny, terroryzm stochastyczny i oczyszczenie.

Pokolenia naukowców z Bawarskiej Akademii Nauk od ostatniej dekady XIX w. pracują nad słownikiem języka łacińskiego. Obecnie Thesaurus Linguae Latinae (T.L.L.) kończy się na hasłach na literze „R” (brakuje haseł na litery „N” i „Q”) i ma być gotowy w 2050 r. Składa się z 18 wielkich tomów. Słowa ułożone są chronologicznie i podane w kontekście: pochodzą z wierszy, prozy, przepisów, tekstów medycznych, rachunków, nieobyczajnych żartów, graffiti, napisów i wszystkiego, co przetrwało ostatnie 2 tys. lat. To zbiorowa praca prawie 400 uczonych. Eduard Wölfflin, pomysłodawca słownika, uważał, że T.L.L. ma podawać „biografie” słów, a nie ich definicje.

Łacina przez ponad tysiąc lat była podstawowym językiem literackim w Europie, jest więc „kluczem do znacznej części ludzkiej historii” mówi Michael Hillen, dyrektor projektu a umiejętność rozumienia każdego słowa jest ważna nie tylko podczas czytania klasycznej literatury, ale także dla zrozumienia języka i historii. W Stanach Zjednoczonych nauka łaciny przestała być popularna w latach 70. XX. Według Amerykańskiej Rady ds. Nauczania Języków Obcych (ACTFL) obecnie łacińskiego uczy się ok. 210 tys. uczniów szkół publicznych (to nieco mniej niż uczy się języka chińskiego).

Czytaj całe wydanie