Brief #104 - okładka

Języki zagrożone wyginięciem

Lingwiści przewidują, że prawie połowa z 7 tys. języków używanych obecnie na świecie jest zagrożona wyginięciem do końca XXI w. Wolontariusze opracowują kursy mniej popularnych lub wymierających języków, np. jidysz, gaelickiego szkockiego, nawaho i hawajskiego, dla Duolingo, bezpłatnej aplikacji do nauki języków. W przypadku języka mniejszości nauka często polega nie tylko na opanowaniu słownictwa i gramatyki, ale także na poznaniu kultury, historii i sposobu życia tej mniejszości. Dla wielu społeczności, które mówią swoim językiem w ramach dominującej kultury, edukacja językowa jest związana z oporem politycznym i postrzegana jako istotna część rewitalizacji kulturowej. Są również języki, które zyskują popularność – irlandzkim posługuje się ok. 1,8 mln ludzi na świecie, a w Duolingo uczy się go obecnie 920 tys. osób.

Mieszkańcy archipelagu Marianów starają się dbać o swój rodzimy język czamorro w obawie przed jego zaniknięciem. W ramach specjalnego programu pilotażowego dzieci w szkole P.C. Lujan na wyspie Guam uczą się mowy przodków. Na tej samej wyspie wojsko amerykańskie paliło słowniki języka czamorro i zakazało jego używania w 1917 r. W szkołach zakaz ten zniesiono w połowie lat 70. Podczas spisu powszechnego w 2010 r. oszacowano, że na Guam żyje ok. 25 827 osób posługujących się czamorro, z których 2394 miały wtedy mniej niż 18 lat. W pozostałej części archipelagu 14 176 osób używało tego języka. Eksperci ostrzegają, że bez pomocy instytucjonalnej czamorro nie będzie językiem ojczystym za 30 lat. Mariany podzielone są na dwa obszary administracyjne: Guam – terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych oraz Mariany Północne – autonomiczne terytorium stowarzyszone Stanów Zjednoczonych.

Czytaj całe wydanie